W dniach 11–13 września 2026 roku Kalisz stał się centrum historii ochotniczego pożarnictwa. Na zaproszenie Zarządu Głównego ZOSP RP w Warszawie odbyło się tam Ogólnopolskie Spotkanie Kronikarzy OSP, w którym wzięło udział 60 osób reprezentujących dziesięć województw.
Dolnośląska reprezentacja i warsztaty
Województwo dolnośląskie reprezentowali Justyna Szablewska, przewodnicząca Komisji Historycznej ZOW ZOSP RP, oraz Jan Grygorcewicz, wiceprzewodniczący. Obecni byli także Kinga Cieślak i Wiktoria Borys z OSP Chełmsko Śląskie oraz Adam Haładus z OSP Malczyce. Uczestnicy przyjechali do Kalisza samochodem prowadzonym przez Jana Grygorcewicza.
Pierwszego wieczoru, po rozstawieniu kronik i publikacji na stoiskach, odbyły się warsztaty prowadzone przez Małgorzatę Judasz i Bogdana Siwińskiego z komisji historycznej województwa wielkopolskiego. Omówiono kryteria prowadzenia kronik, a uczestnicy oceniali prace innych według karty oceny. Po warsztatach chętni mogli zwiedzać Kalisz nocą.
Zwiedzanie i izba pamięci
Drugi dzień przyniósł zwiedzanie miasta, m.in. wieży ratusza, Biblioteki Uniwersytetu Kaliskiego oraz Komendy Miejskiej PSP w Kaliszu. Komendant Miejski PSP, starszy brygadier Roman Matecki, przekazał Adamowi Haładusowi emblemat KM PSP w Kaliszu oraz miniaturkę pomnika poświęconego Pamięci Poległych w Walce z Żywiołem.
Następnie uczestnicy odwiedzili siedzibę i Izbę Pamięci OSP Kalisz, jednostki powstałej w 1864 roku. Prezes Grzegorz Kuświk opowiadał o zbiorach izby muzealnej. Adam Haładus otrzymał publikację „OSP w Kaliszu 1864–2014”, wydaną z okazji 150-lecia jednostki, z własnoręcznym wpisem. Eksponaty z Kalisza mają trafić do gablot Gminnej Izby Tradycji Pożarnictwa w Malczycach.
Prelekcje i konferencja
W drugim dniu odbyła się prelekcja firmy Brandbull, podczas której zaprezentowano film z linii technologicznej produkcji hełmów strażackich. Wykład wygłosili dr hab. Ewa Andrysiak, prof. UK, oraz dr hab. Piotr Gołdyn, prof. UK, poświęcony źródłom do badań nad historią OSP. Po południu uczestnicy pracowali w czterech grupach. Justyna Szablewska poprowadziła warsztaty „Gdzie szukać historii OSP? Archiwa, źródła i dokumenty”, których celem było zdiagnozowanie problemów w poszukiwaniu informacji i wypracowanie dobrych praktyk.
Trzeci dzień odbył się w rektoracie Uniwersytetu Kaliskiego, gdzie zorganizowano konferencję popularnonaukową „Pióro, piksel, pamięć. Współczesne wyzwania w pracy kronikarza”. Justyna Szablewska wygłosiła referat „Narzędzia sztucznej inteligencji w pracy kronikarza OSP – szanse i zagrożenia”, w którym przedstawiła wyniki badań nad wykorzystaniem trzech narzędzi AI w dokumentowaniu historii OSP.
Podziękowania i plany na przyszłość
Na zakończenie kronikarze otrzymali podziękowania i upominki od ZOSP RP. Wręczali je m.in. dr Ben Sassi, zastępca dyrektora Zarządu Wykonawczego Biura ZG ZOSP RP, oraz dr Marian Zalewski, zastępca dyrektora i członek Prezydium Zarządu Głównego ZOSP RP.
Uczestnicy wymieniali się doświadczeniami, dyskutowali o archiwizacji, digitalizacji i organizacji izb pamięci. Adam Haładus przekazał pamiątkowy magnes z nowym logiem Gminnej Izby Tradycji Pożarnictwa w Malczycach. Pojawiła się zachęta, by prowadzący grupy spisali wnioski i opublikowali je w czasopiśmie „Strażak”. W przyszłym roku na wystawie ma szansę znaleźć się kronika malczycka prowadzona przez Martynę Rodzik i Igora Poradę z MDP.
Opracował A.W.H. Fotografie: Adam Haładus, Justyna Szablewska, Iwona Grabek, Kinga Cieślak, Wiktoria Borys, Małgorzata Judasz.
Źródło: Gminna Izba Tradycji Pożarnictwa w Malczycach
Fot. facebook.com
